De openbare weg uitgelegd

De openbare weg is een weg die vrij toegankelijk is voor iedereen. Je hoeft dus niet uit te leggen waarom je er wil rijden.

Een openbaar terrein gebruik je alleen wanneer je daar een reden voor hebt, bijvoorbeeld de parking van een winkel.

Een niet-openbaar terrein is een plaats waar je niet zomaar mag komen: je hebt er toelating voor nodig. Dit kan bijvoorbeeld een afgesloten bedrijfsterrein zijn, waar alleen leveranciers toegang hebben.

Een private weg of privaat eigendom behoort toe aan een persoon of een bedrijf en mag alleen gebruikt worden door bepaalde personen. Het is dus geen openbare weg.

Uitzonderlijk kan de eigenaar iedereen toestemming geven om zijn weg te gebruiken, bijvoorbeeld wanneer het om een trage weg gaat. In dat geval wordt het wel een openbare weg.

Het verkeersreglement, of de wegcode, geldt op de openbare weg. 

In principe is het niet van toepassing op openbare of niet-openbare terreinen, maar de rechtspraak heeft daar in het verleden soms anders over geoordeeld.

Hoe dan ook kan je zowel op openbare als niet-openbare terreinen een boete krijgen wanneer je een inbreuk begaat.

Het verkeersreglement geldt voor alle weggebruikers: automobilisten, fietsers, voetgangers, enzovoort.

De enige uitzondering zijn spoorvoertuigen op de openbare weg, simpelweg een tram. Die moet enkel rekening houden met verkeerslichten en met bevelen van een bevoegd persoon: de politie.

De openbare weg bestaat uit verschillende onderdelen, zoals de rijbaan, het fietspad, de berm, het voetpad, enzovoort.

Eenvoudig gezegd loopt de openbare weg tot aan het begin van de voortuin van de bewoners.

De rijbaan is het verharde gedeelte waar auto’s rijden.

Ook fietsers en voetgangers mogen de rijbaan in bepaalde gevallen gebruiken, bijvoorbeeld wanneer er geen fietspad en voetpad aanwezig is.

Aan weerszijden van de rijbaan kan soms een doorlopende witte wegmarkering staan. Die duidt de rand van de rijbaan aan.

De rijbaan kan worden verdeeld in rijstroken met wegmarkeringen.

Dat kan één rijstrook per rijrichting zijn, zoals in dit voorbeeld, maar ook meerdere per richting, bijvoorbeeld op een autosnelweg.

Er kan ook een bredere doorlopende witte wegmarkering aangebracht zijn. Die geeft de zogenaamde denkbeeldige rand van de rijbaan aan.

Het gedeelte rechts van deze markering is voorbehouden voor stilstaan en parkeren, behalve op autosnelwegen en autowegen.

Een pad is een smalle openbare weg die bestemd is voor voetgangers en voor voertuigen die niet meer plaats innemen dan voetgangers, zoals fietsen.

Een aardeweg is een openbare weg die breder is dan een pad, maar die niet verhard is. Ze is ook niet bedoeld voor autoverkeer.

In dit voorbeeld zijn de eerste meters wel verhard, maar toch blijft het een aardeweg en geen rijbaan.