Voorrang in het verkeer

Afslaan en tegenliggers

Als je linksaf wil slaan heeft je tegenligger voorrang.

Wil je links afslaan, maar zijn er tegenliggers? Dan hebben de tegenliggers voorrang. 

Als je linksaf wil slaan heeft je tegenligger voorrang.

Ook als de tegenligger dezelfde richting uit wil, heeft hij voorrang. 


Een rijbaanversmalling

Een rijbaanversmalling zonder voorrangsborden

Een rijbaanversmalling.
  • Gevaarsbord A7c
  • Gevaarsbord A7a
  • Gevaarsbord A7b

Een rijbaanversmalling kan aangeduid worden met een van deze gevaarsborden. 

Als er geen bijkomende voorrangsborden geplaatst zijn, moet de bestuurder aan de kant van de versmalling voorrang geven. 


Een rijbaanversmalling met voorrangsborden

Je hebt voorrang aan een rijbaanversmalling als je dit verkeersbord ziet.
  • Voorrangsbord B21

Als er wel voorrangsborden geplaatst zijn, heeft de bestuurder die het blauwe bord ziet voorrang.

Je moet voorrang geven aan een rijbaanversmalling als je dit verkeersbord ziet.
  • Voorrangsbord B19

De tegemoetkomende bestuurder ziet het rode ronde bord en moet voorrang geven. 


Obstakels

Staat het obstakel aan jouw kant, dan moet je voorrang geven aan de tegenliggers.

Moet je uitwijken voor een obstakel aan jouw kant van de rijbaan, dan moet je voorrang geven aan de tegenliggers.


Wat is ritsen?

Soms valt er een rijstrook weg of wordt hij versperd door een ongeval of wegenwerken. Als aan deze drie voorwaarden voldaan is, ben je verplicht om te ritsen:

  1. er zijn minstens twee rijstroken in dezelfde rijrichting
  2. er is een vermindering van het aantal rijstroken
  3. het verkeer is sterk vertraagd

Dit geldt niet alleen op de autosnelweg, maar ook op gewone wegen en zelfs binnen de bebouwde kom.

Als er 1 rijstrook wegvalt en ritsen is verplicht, mag de bestuurder op de wegvallende rijstrook eerst.

Zijn er twee rijstroken waarvan er één wegvalt? Dan mag de bestuurder op de wegvallende rijstrook eerst en daarna de bestuurder op de andere rijstrook.

Als er 2 rijstroken wegvallen, mag de bestuurder op de rechtse rijstrook eerst, daarna links en dan de middelste.

Vallen er twee rijstroken weg? Dan ritsen de bestuurders in deze volgorde: eerst de rechtse rijstrook, daarna de linkse en tot slot de middelste rijstrook.

Bestuurders op de wegvallende rijstrook moeten tot vlak voor de versmalling doorrijden. Je mag dus niet zomaar eerder invoegen. Op een autosnelweg wordt er tijdens het invoegen nooit geritst.

Een rijstrookvermindering

Een rijstrookvermindering langs rechts

Een rijstrookvermindering aan de rechterkant.

Wanneer aan de rechterkant een rijstrook wegvalt, heeft de bestuurder in die rijstrook voorrang van rechts.

Normaal moet een bestuurder die van rijstrook verandert voorrang geven, maar in deze specifieke situatie heeft de rechtspraak geoordeeld dat de voorrang van rechts geldt.

Wees dus altijd extra voorzichtig wanneer rechts de rijstrook eindigt.


Een rijstrookvermindering aan de linkerkant.

Wanneer aan de linkerkant een rijstrook wegvalt, moet de bestuurder in die rijstrook voorrang geven.

Het veranderen van rijstrook wordt hier beschouwd als een manoeuvre waarbij voorrang moet worden verleend.

Vergeet niet: dit heeft niets met ritsen te maken. In de voorbeelden hierboven komen twee bestuurders tegelijk aan een wegvallende rijstrook, zonder dat er sprake is van file of traag verkeer.

Voetgangers

Voetgangers die een oversteek gebruiken of willen gebruiken moet je voorrang geven.

Voetgangers die een oversteekplaats gebruiken of willen gebruiken, hebben altijd voorrang. Nader een oversteekplaats dus altijd met matige snelheid.

Als je van richting verandert moet je voorrang geven aan voetgangers die de rijbaan oversteken die jij wil volgen.

Als je van richting verandert, moet je voorrang geven aan voetgangers die de rijbaan oversteken die jij in wil rijden.

Als je van richting verandert moet je voorrang geven aan voetgangers die de rijbaan oversteken die jij wil volgen.

Soms wordt er een oversteekplaats voor voetgangers voorzien om dit te verduidelijken.

Verkeersbord dat de bestuurders die van richting veranderen wijzen op een oversteekplaats voor voetgangers.
  • Aanwijzingsbord F50bis-voetganger

En er kan ook een extra aanwijzingsbord geplaatst worden om je op een oversteekplaats voor voetgangers te wijzen.

Je moet voorrang geven als je een voetpad oversteekt.

Als je een voetpad wil kruisen, moet je ook voorrang geven aan voetgangers.


Fietsers

Fietsers die een oversteekplaats willen gebruiken hebben geen voorrang.

Fietsers en bromfietsers die een oversteekplaats willen gebruiken, hebben daar geen voorrang. 

Fietsers op een oversteekplaats mag je niet in gevaar brengen, je moet hen voorlaten.

Als ze al op de oversteekplaats zijn, moet je hen natuurlijk wel laten doorrijden. Nader een oversteekplaats dus altijd met matige snelheid.

Voorrang geven aan voetgangers en fietsers die de rijbaan volgen.

Als je van richting verandert, moet je voorrang geven aan voetgangers en bestuurders die de andere delen van dezelfde openbare weg volgen. 

In dit voorbeeld rijdt de fietser op een fietspad dat jij wil kruisen, je moet de fietser dan voorrang geven.

Verkeersbord dat de bestuurders die van richting veranderen wijzen op (brom)fietsers die dezelfde openbare weg volgen.
  • Aanwijzingsbord F50bis-fietser

Er kan ook een extra aanwijzingsbord geplaatst worden zodat je dit zeker niet over het hoofd ziet. 

Je moet voorrang geven als je een fietspad oversteekt.

Maar ook als je rechtdoor een fietspad wil kruisen, moet je voorrang geven aan de bestuurders op dat fietspad.


Verkeersborden

Je moet het type en betekenis van elk verkeersbord kennen, weten voor wie het geldt en op welk deel van de rijbaan het van toepassing is. Het nummer van het bord hoef je natuurlijk niet te kennen.

  • Gevaarsbord A7c

    Gevaarsbord A7c

    Rijbaanversmalling aan de rechterkant.

  • Gevaarsbord A7a

    Gevaarsbord A7a

    Rijbaanversmalling.

  • Gevaarsbord A7b

    Gevaarsbord A7b

    Rijbaanversmalling aan de linkerkant.

  • Voorrangsbord B21

    Voorrangsbord B21

    Smalle doorgang, je hebt voorrang ten opzichte van de bestuurders die uit de tegenovergestelde richting komen.

  • Voorrangsbord B19

    Voorrangsbord B19

    Smalle doorgang, je moet voorrang verlenen aan de bestuurders die uit de tegenovergestelde richting komen.

  • Aanwijzingsbord F97Aanwijzingsbord F97Aanwijzingsbord F97Aanwijzingsbord F97

    Aanwijzingsbord F97

    Verkeersbord dat een versmalling aanduidt die de omvang van een rijstrook heeft.

  • Aanwijzingsbord F50bisAanwijzingsbord F50bisAanwijzingsbord F50bis

    Aanwijzingsbord F50bis

    Verkeersbord dat de bestuurders die van richting veranderen wijst op fietsers of bestuurders van tweewielige bromfietsen die dezelfde openbare weg volgen.


Klaar om te oefenen?

Je hebt dit onderdeel afgerond. Test je kennis met 30 oefenvragen.

Oefenvragen starten